TS.BS. Nguyễn Hoàng Long


Hẹp ống sống thắt lưng tiến triển khi mà ống sống và lỗ liên hợp (nơi các rễ thần kinh thoát ra khỏi ống sống) ở thắt lưng trở nên hẹp và tạo nên áp lực lên tủy sống và/hoặc các rễ thần kinh. Hầu hết các bệnh nhân bị hẹp ống sống thắt lưng là kết quả của sự lão hóa của cơ thể, tuy nhiên có một vài trường hợp hẹp ống sống bẩm sinh.

stenosrs

Hình ảnhminh họa hẹp ống sống thắt lưng

  1. Mặt cắt ngang qua cột sống thắt lưng bình thường
  2. Mặt cắt ngang qua cột sống của người bị hẹp ống sống thắt lưng
    1. Dây chằng vàng
    2. Rễ thần kinh thoát ra khỏi ống sống
    3. Diện khớp(chú ý sự phì đại diện khớp ở hình B so với A)
    4. Màng cứng với các rễ thần kinh bên trong

Viêm khớp cột sống gây phì đại các diện khớp cột sống làm hẹp ống sống.

Mỏ xương phì đại vào ống sống hoặc lỗ liên hợp từ đó chèn ép vào tủy sống và các rễ thần kinh

Thoái hóa đĩa đệm cũng có thể gây hẹp ống sống thắt lưng, do làm giảm chiều cao đĩa đệm từ đó làm dây chằng vàng bị uốn cong, chèn ép vào ống sống

Trượt đốt sống thắt lưng

Hẹp ống sống bẩm sinh (ví dụ: những bệnh nhân bị chứng loạn sản sụn, những người vóc người quá nhỏ bé) có thể thấy xuất hiện triệu chứng rất sớm (khoảng 15 tuổi)

Hẹp ống sống thắt lưng có thể bị từ 1 tới 3 mức của cột sống thắt lưng: L3-4, L4-5 và L5S1.

stenosis-BB

Hình ảnh minh họa hẹp ống sống thắt lưng

Những triệu chứng của hẹp ống sống thắt lưng

Đau thắt lưng lan xuống hai mông, đùi, cẳng chân. Đau chân và bắp chân đôi khi được gọi là cách hồi thần kinh. Nhiều bệnh nhân than phiền là không thể đi bộ xa được so với trước đây, họ chỉ đi được một quãng ngắn hơn trước nhiều vì đau lan xuống hai chân và bắp chân, buộc bệnh nhân phải dừng lại, nghỉ ngơi hoặc ngồi xuống. Khi họ tiếp tục đi những triệu chứng trên lại xuất hiện trở lại.

Đau chân lan xuống dưới, giống với đau thần kinh tọa. Đau rất khác nhau, từ nhẹ tới nặng, từ liên miên cho tới thành từ hồi. Ít khi hẹp ống sống gây liệt, tuy nhiên nếu để quá lâu đau và các triệu chứng trên có thể trở nên tồi đi gây tê bì và yếu chân.

Phẫu thuật

Phẫu thuật được chỉ định khi các phương pháp điều trị bảo tồn(ví dụ: tiêm ngoài màng cứng) không có hiệu quả và các triệu chứng trở nên nặng hoặc tiến triển. Có rất nhiều phương pháp phẫu thuật khác nhau phụ thuộc vào nguyên nhân gây hẹp ống sống:

-       Giải ép: lấy bỏ xương và/hoặc các thành phần gây chèn ép ống sống và lỗ liên hợp.

-       Hàn xươngvà cố định cột sống trong những trường hợp hẹp ống sống kèm mất vững cột sống(ví dụ: trượt đốt sống)

-       Đặt dụng cụ liên gai sau: là một vật liệu được đặt giữa gai sau hai đốt sống vừa có tác dụng làm vững thêm cột sống nhưng không làm mất tính vận động của cột sống, vừa làm mở rộng lỗ liên hợp làm giảm áp rễ thần kinh tại nơi nó thoát ra khỏi cột sống.